Plant mewn cartrefi myglyd
Beth yw’r broblem?
Amcangyfrifir bod 40% o’r aelwydydd yn y DU â phlant – h.y. rhyw bum miliwn o blant – yn dod i gysylltiad â mwg ail-law yn y cartref 1. Yng Nghymru, 37% yw’r ffigur 2
Wyddoch chi?
Mae plant smygwyr 70 y cant yn fwy tebygol o orfod mynd i’r ysbyty na phlant nad yw eu rhieni’n smygu, yn ôl meddyg amlwg.
Mae Dr Iolo Doull, sy’n baediatregydd resbiradol ymgynghorol yn Ysbyty Athrofaol Cymru, Caerdydd, yn honni bod tua thraean y plant mae’n eu trin yno oherwydd problemau yn y frest sy’n gysylltiedig â smygu goddefol yn y cartref.
Meddai Dr Doull:
“Os yw un rhiant neu’r llall yn smygu, mae’ch siawns o gael problem yn y frest 20 y cant yn fwy ac mae’ch siawns o gael problem yn y glust 60 y cant yn fwy. Mae risg syndrom marwolaeth sydyn babanod, neu farwolaeth yn y crud, ddwywaith yn fwy mewn mamau sy’n smygu nag mewn mamau nad ydynt yn smygu.
“Yn y bôn, rydych chi’n fwy tebygol o gael pesychu a gwichian yn ystod dwy flynedd cyntaf eich oes. Mae risg dod i’r ysbyty 70 y cant yn fwy nag os oes gennych rieni nad ydynt yn smygu.”
Dywedodd Dr Doull bod pa mor reolaidd yr oedd plant yn dod â phroblemau yn y frest, o’i gymharu â faint roedd eu rhieni’n smygu, yn dangos pa mor fawr yw effeithiau smygu.
Ychwanegodd:
“Ddylai rhieni ddim smygu yn y ty. Does dim ots os yw’r rhieni yn y stafell fyw a’r plentyn yn y gegin, ddylen nhw smygu y tu allan.
Mae babanod a phlant bach mewn perygl arbennig:
- Ni allant ddianc rhag y mwg yn y cartref gan fod angen iddynt aros yn agos at eu rhieni.
- Ni allant ddweud bod y mwg yn amharu arnynt.
- Mae eu hysgyfaint yn fach, yn fregus ac yn datblygu, ac yn fwy agored i niwed gan fwg (efallai y byddwch yn sylwi eu bod yn cael peswch yn amlach ac yn gwichian mwy).
- Mae pibellau clust mewnol bach ganddynt, sy’n cynyddu eu siawns o gael haint ‘clust lidiog’ sy’n gysylltiedig â smygu.
Mae plant yn llawer mwy tebygol o ddechrau smygu os yw eu rhieni’n smygu gartref.
Felly beth yw’r ateb?
Gwnewch eich cartref yn ddi-fwg! Gofynnwch i smygwyr bicio allan pan maent eisiau sigarét.
Beth fydd cartref di-fwg yn ei olygu i ’mhlant?
Bydd plant:
- yn llai tebygol o fod yn absennol o’r ysgol gydag annwyd a pheswch
- â chynhwysedd ysgyfaint mwy
- yn peidio ag arogleuo o dybaco
- yn mwynhau amgylchedd eu cartref fwy o lawer
- yn llawer llai tebygol o ddechrau smygu eu hunain
Bydd babanod:
- yn llai tebygol o farw yn y crud
1. British Medical Association Board of Science. 2007. Breaking the cycle of children’s exposure to tobacco smoke. London – BMA.
2. Wales Centre for Health. Nov 2007. Smoking in Wales: current facts. http://www.wales.nhs.uk/sites3/Documents/568/WCH%20smoking%20ban%20report%20E%20final.pdf